محمد الريشهري

40

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

نيست ؛ بلكه بناى شهرى با عنوان مهديّه ، نشانگر اعتبارى است كه اين تعبير براى آنان داشته است . تعبير « العترة الهادية المهديّة » تعبيرى بود كه در نخستين خطبهء فاطميان در تسلّط بر مصر به كار رفت ، چنان كه از آيهء « أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ ؛ زمين را بندگان شايسته من به ارث خواهند برد » « 1 » هم استفاده شد . « 2 » يكى از رخدادهاى جالب در جريان تسلّط فاطميان بر مغرب ، آن است كه ابو عبد اللَّه شيعى - كه نمايندگى فاطميان را در مغرب براى فراهم كردن مقدّمات اين دولت داشت - ، اندكى بعد به دست عبيد اللَّه مهدى كشته شد . مخالفان عبيد اللَّه ، با استناد به مهدويت نوجوانى از كوه اوراس و گفتن اين كه او مهدى يا نبى است و وحى به وى مىرسد ، چنين ادّعا كردند كه ابو عبد اللَّه نمرده و زنده است . آنان زنا را حلال كردند ، محارم را حلال شمردند و منطقهء ميله را به تصرّف در آوردند . در اين وقت ، عبيد اللَّه مهدى ، سپاهى فرستاد و آنان را از ميان برد . آن نوجوان نيز كشته شد . « 3 » اين هم نوعى طرح مهدى ، عليه مهدى بود كه البتّه به سرانجام نرسيد . 12 . امام المهدى لدين اللَّه ( م 404 ق ) به طور معمول ، باور به مهدويت در ميان زيديان ، آن چنان كه به ادّعاى مهدويت منجر شود ، اندك بوده است ؛ امّا چنين نيست كه يمن زيدى نيز خالى از اين مسائل باشد . حسين بن قاسم ، مشهور به امام المهدى لدين اللَّه ، يكى از چهره‌هاى برجستهء زيدى است كه در علم و زهد ، شهرتى به سزا يافت و پس از پدرش ، امارت منطقهء وسيعى از الهان تا صعده و صنعا را به دست آورد . شهرت وى سبب شد تا گروهى از زيديّه به زنده بودن او و اين كه او همان مهدىاى است كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به وى بشارت داده ، معتقد شوند .

--> ( 1 ) . انبيا : آيهء 105 . ( 2 ) . نهاية الأرب : ج 28 ص 131 - 132 . ( 3 ) . نهاية الأرب : ج 28 ص 110 .